Strefa specjalisty

Faza spójności i współpracy

Jeżeli regularnie pojawiające się trudności w zespole klasowym są otwarcie omawiane i rozwiązywane w sposób konstruktywny z udziałem i pomocą nauczyciela, to z czasem dzieci coraz lepiej radzą sobie same z pojawiającymi się w grupie problemami.


Na tym etapie młodzi ludzie zaczynają rozumieć, że każdy z nich posiada różne, ważne z punktu widzenia funkcjonowania grupy cechy i kompetencje, co prowadzi do rozpoznania, że każda z osób jest niepowtarzalnym i ważnym członkiem społeczności klasowej. Inni rówieśnicy przestają być postrzegani w uproszczony czarno-biały sposób. Uczniowie stają się coraz bardziej świadomi możliwości i ograniczeń zarówno kolegów i koleżanek, jak i własnych. W taki sposób, stopniowo, w grupie zaczyna dominować faza spójności i współpracy.

Jest to etap, w którym uczniowie czerpią coraz więcej satysfakcji z relacji w zespole oraz z poczucia przynależności do społeczności klasowej. Nauczyciel może obserwować zacieranie się granic dotychczas funkcjonujących i często antagonistycznie nastawionych wobec siebie podgrup. Nie oznacza to oczywiście, że wszystkie dzieci w równym stopniu się lubią i przyjaźnią ze sobą nawzajem. Nadal istnieją bliższe i dalsze relacje, jednak funkcjonujące podgrupy nie są już oparte na lęku czy niechęci wobec pozostałych rówieśników, nie mają również tak sztywnego i zamkniętego charakteru, jak we wcześniejszych etapach. Uczniowie współistnieją ze sobą, częściej współpracują i otwarciej komunikują swoje przeżycia czy trudności. W sytuacji pojawienia się konfliktów i napięć, młodzi ludzie częściej rozwiązują je bez pomocy osoby dorosłej. Częściej również sięgają po rozwiązania uwzględniające obie strony sporu.

To na tym etapie dochodzi do prawdziwej integracji dzieci w zespole klasowym. Dlaczego? Ponieważ dopiero na tym etapie młodzi ludzie mają wystarczająco dużo trudnych i przyjemnych wspólnych doświadczeń, dzięki którym znają się na tyle dobrze, żeby każde z nich mogło poczuć się pełnoprawnym członkiem społeczności klasowej. Te doświadczenia sprzyjają poczuciu bezpieczeństwa, zaufania, współpracy i integracji.

Warto również przypomnieć, że osiągnięcie tego etapu nie oznacza końca pracy. Jak wspomniano wcześniej, pod wpływem różnych sytuacji może dochodzić w grupie do regresu, czyli do cofnięcia się do którejś z wcześniejszych faz. W takiej sytuacji specjalista powinien przede wszystkim zastanowić się nad tym, co wpłynęło na taki rozwój wydarzeń i omówić tę sytuację wspólnie z uczniami. Pomocne będzie również porozmawianie z młodymi ludźmi o tym, jak się czują w związku z zaistniałą sytuacją. Poza tym nauczyciel powinien wówczas skorzystać ze wskazówek dotyczących poszczególnych etapów rozwoju grupy.

Faza spójności i współpracy w skrócie:

  • nie istnieje sztywny podział na podgrupy
  • struktura klasy jest coraz bardziej spójna
  • młodzi ludzie potrafią ze sobą współpracować
  • dominuje atmosfera bezpieczeństwa i zaufania
  • pojawiające się problemy są częściej rozwiązywane samodzielnie, z uwzględnieniem wszystkich stron konfliktu
  • częściej otwarcie komunikowane są wobec kolegów i koleżanek zarówno przyjemne, jak i przykre odczucia, z poszanowaniem drugiej osoby
  • dzieci bardziej adekwatnie postrzegają własne i cudze możliwości i ograniczenia
  • nie funkcjonują już role grupowe

Zadania dla specjalisty:

  • kontynuowanie modelowania i wzmacniania pożądanych postaw i zachowań
  • dbanie o zachowanie równowagi pomiędzy wzajemną konfrontacją, a udzielaniem sobie wsparcia przez członków społeczności klasowej
  • wspieranie dzieci w podejmowaniu otwartej komunikacji na forum klasy
  • pomaganie w rozpoznawaniu i nazywaniu potrzeb, oczekiwań, emocji i trudności
  • podkreślanie i pielęgnowanie wspólnych dla klasy wartości
  • stwarzanie okazji do rozwijania więzi w klasie i poczucia wspólnotowości
  • promowanie postaw i zachowań, które przyczyniają się do poczucia spójności w klasie
  • zwracanie uwagi na ugruntowanie i przestrzeganie zasad i norm grupowych

Strefa specjalisty: Przeczytaj również…

  1. Zachowania ryzykowne młodzieży w spektrum autyzmu

    Według dostępnych badań szacuje się, że osoby ze spektrum autyzmu stanowią około 1–2% populacji. Nadal brakuje badań, które mogłyby (…)

    Strefa specjalisty
    dr Michał T. Handzel
  2. Wsparcie dziecka w spektrum autyzmu na etapie edukacji przedszkolnej: wybrane aspekty pracy

    Jedną z podstawowych umiejętności, wymagających wsparcia w tym okresie, jest akceptowalne wyrażanie emocji. Dla wielu przedszkolaków ze (…)

    Strefa specjalisty
    Alicja Bogaczyk
  3. Wsparcie dziecka w spektrum autyzmu na etapie edukacji przedszkolnej: znaczenie relacji

    Poza wielością wyzwań, jakie charakteryzują pracę z dzieckiem w wieku przedszkolnym, coraz częściej się zdarza, że w przedszkolach pojawiają (…)

    Strefa specjalisty
    Alicja Bogaczyk
  4. Smoczek XXI wieku – mobilne urządzenia elektroniczne w życiu małych dzieci

    Korzystanie z urządzeń mobilnych przez ludzi stało się codziennością. Używamy ich w miejscu pracy, w szkole, w domu, w środkach komunikacji, (…)

    Strefa specjalisty
    Aneta Zdunek

Newsletter

Potrzebujesz pomocy?

Niepokoisz się o swoje dziecko? Zastanawiasz się, gdzie w Twojej okolicy możesz uzyskać wsparcie? Sprawdź to w bazie placówek.

Przejdź do bazy placówek

Nasz portal korzysta z anonimowych plików Cookies w celu świadczenia lepszej jakości usług. Więcej informacji na ten temat w polityce prywatności.