Przeciwdziałanie sięganiu przez młodzież po substancje psychoaktywne – wsparcie dla rodziców ze strony szkoły (część 1)

Zdarza się, że trakcie rozmów z innymi rodzicami nastolatków pojawia się temat używania substancji psychoaktywnej. Kiedy słyszymy, że np. jedno z dzieci w innej klasie zostało „przyłapane na wniesieniu na zajęcia pozalekcyjne puszki z piwem”, zaczynamy się zastanawiać, czy nasze dziecko zna tego nastolatka, czy zostało czymś podobnym poczęstowane przez rówieśników. Zdarza się również, że słyszymy o młodych ludziach, którzy powodują wypadki będąc pod wpływem narkotyku nie tylko z mass mediów, ale i z bliższych lub dalszych nam środowisk. Czytaj dalej

BlogDorota Macander

Rodzą się wówczas pytania, czy można było temu zapobiec, kto może być sprzymierzeńcem młodych ludzi i rodziców w zapobieganiu tego typu sytuacjom. W sposób naturalny zaczynamy się zastanawiać, jakie są w tej sytuacji zadania i na jaki rodzaj wsparcia możemy liczyć ze strony szkoły.

Warto wiedzieć, że szkoła ma związane z tym obowiązki i podejmuje działania profilaktyczne, aby wspierać rodziców w przeciwdziałaniu sięgania po substancje psychoaktywne. Podstawowym dokumentem, który to definiuje, jest program wychowawczo-profilaktyczny.

1. Program wychowawczo-profilaktyczny (PW-P)

Dyrektor/ka szkoły odpowiada za opracowanie dokumentu pn. Program wychowawczo–profilaktyczny, który razem ze szkolnym zestawem programów nauczania określa działalność edukacyjną szkoły (Art. 84 ust. 2 pkt. 1 ustawy Prawo oświatowe) [2]. Każdy Program zawiera treści i działania wychowawcze skierowane do uczniów oraz treści i działania profilaktyczne dostosowane do potrzeb rozwojowych uczniów, przygotowane zgodnie z diagnozą potrzeb i problemów występujących w danej społeczności szkolnej, skierowane do uczniów, nauczycieli i rodziców. Rodzice mają istotną rolę w planowaniu form pracy wychowawczej, doborze środków dydaktycznych (np. realizacji programów profilaktycznych), bowiem Program wychowawczo–profilaktyczny jest uchwalany przez radę rodziców [3], w porozumieniu z radą pedagogiczną danej szkoły.

Rada rodziców jako prawny reprezentant ogółu rodziców uczniów danej szkoły posiada szereg kompetencji wynikających z różnych aktów prawnych, które dają realną możliwość wpływania na funkcjonowanie szkoły. Na podstawie PW-P wychowawcy klas, pedagodzy szkolni opracowują zajęcia dla uczniów, które prowadzą na lekcjach wychowawczych lub podczas zajęć pozalekcyjnych. Ważne cele wychowawczo–profilaktyczne realizują także inni nauczyciele – na lekcjach przedmiotowych (np. omawiają, co szkodzi zdrowiu, jak zadbać o bezpieczeństwo własne i nie zagrażać kolegom lub koleżankom).

Każdy dokument PW-P zawiera propozycje działań kierowane do uczniów, rodziców i pozostałych członków środowiska szkolnego, a nauczyciele doskonalą swoje kompetencje zawodowe, aby podejmować skuteczne działania.

2. Procedury

W szkole powinny być opracowane konkretne sposoby postępowania w sytuacjach zagrażających bezpieczeństwu fizycznemu bądź psychicznemu uczniów zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2015 roku w sprawie zakresu i form prowadzenia w szkołach i placówkach systemu oświaty działalności wychowawczej, edukacyjnej, informacyjnej i profilaktycznej w celu przeciwdziałania narkomanii (Dz. U. z 2015 r., poz. 1249 z późn. zm.). Kadra pedagogiczna przygotowuje zatem procedury, a w nich zapisuje szczegółowe zasady i kroki, jakie należy podjąć, np. w przypadku posiadania czy zażywania przez ucznia substancji psychoaktywnej (nikotyna, alkohol, inny narkotyk). Bardzo ważne jest przygotowanie się nauczycieli (m.in. wychowawcy, pedagoga szkolnego czy dyrektora) na ewentualną sytuację trudną bądź kryzysową, tak aby sposób reagowania czy zachowanie były adekwatne do sytuacji, zapewniały skuteczną pomoc uczniom i wspierały rodziców. Znajomość instytucji pomocowych i służb, szybkie powiadomienie ich w razie potrzeby pozwala zwiększyć efektywność działań interwencyjnych.

Choć przyzwyczailiśmy się do myślenia o szkole jako miejscu nauki naszego dziecka, to warto pamiętać, że podstawowym zadaniem szkoły jest zapewnienie uczniom bezpieczeństwa. Obowiązujące w szkole procedury nie są żadną tajemnicą dla społeczności szkoły. Rodzice i opiekunowie są o nich informowani przez wychowawców lub o tym, w jaki sposób mogą się z nimi zapoznać. Zdarza się, że na tyle mocno koncentrujemy się na nauce nastolatka, że tego typu informacje umykają nam. Zwyczajnie nie bierzemy pod uwagę, że problem używania substancji może dotknąć nasze dziecko.

Strefa rodzica: Przeczytaj również…

  1. Wspieranie rozwoju psychicznego dziecka – cz. III (pierwsze 4 lata życia)

    Poprzednie dwie części cyklu dotyczyły roli rodziców w prawidłowym rozwoju psychicznym dziecka w okresie ciąży i pierwszych czterech latach (…)

    Strefa rodzica
    Aneta Zdunek
  2. Wspieranie rozwoju psychicznego dziecka – cz. II (pierwsze 4 lata życia)

    Pierwsze lata życia dziecka to najważniejszy czas rozwoju, ponieważ dzieci osiągają wiele ważnych kamieni milowych, czyli nowych, przełomowych (…)

    Strefa rodzica
    Aneta Zdunek
  3. Wspieranie rozwoju psychicznego dziecka - cz. I (okres prenatalny)

    Gdy w rodzinie pojawia się dziecko, rodzice w pierwszej kolejności troszczą się o jego zdrowie fizyczne. Zwracają uwagę na jego rozwój (…)

    Strefa rodzica
    Aneta Zdunek
  4. Zachowania ryzykowne w ADHD: przyczyny i sposoby radzenia sobie z nimi

    W literaturze naukowej przyjmuje się, że zachowania ryzykowne to takie, które nie tylko niosą za sobą zagrożenie dla zdrowia fizycznego (…)

    Strefa rodzica
    Paulina Pietrzak

Newsletter

Potrzebujesz pomocy?

Niepokoisz się o swoje dziecko? Zastanawiasz się, gdzie w Twojej okolicy możesz uzyskać wsparcie? Sprawdź to w bazie placówek.

Przejdź do bazy placówek

Nasz portal korzysta z anonimowych plików Cookies w celu świadczenia lepszej jakości usług. Więcej informacji na ten temat w polityce prywatności.